กรุงเทพมหานคร 21 ต.ค. 2557 : ซุบฮิ-04.50น. | ซุฮุริ-12.03น. | อัศริ-15.23น. | มัฆริบ-17.56น. | อีซา-19.07น.   
สถาปัตยกรรมอิสลามยุคกลาง
Share
 

 
   
     
 
ศิลปะบนกระเบื้องตกแต่งซับซ้อนที่พบในงานสถาปัตยกรรมยุคกลางทั่วไปในโลกมุสลิมแสดงให้เห็นถึงวิทยาการที่ก้าวล้ำของเรขาคณิตคริสตัลรูป 10 เหลี่ยม
 
 

     ซึ่งเป็นแนวคิดที่เพิ่งถูกค้นพบโดยนักคณิตศาสตร์และนักฟิสิกส์ชาวตะวันตกในทศวรรษ 1970 และ 1980 นี่เอง หากเป็นดังนั้นจริง แสดงว่าการใช้ความรู้ด้านเรขาคณิตประยุกต์ของชาวมุสลิมในโลกยุคกลางก้าวล้ำนำหน้าโลกตะวันตกอย่างน้อยก็ 500 ปี

     ผู้ค้นพบครั้งนี้คือนักวิชาการสองคน; ปีเตอร์ เจ. ลู จากมหาวิทยาลัยฮาร์เวิร์ด และ พอล เจ. สไตน์ฮาร์ด จากมหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน ผลงานของพวกเขาจะถูกตีพิมพ์ในวารสาร วิทยาศาสตร์ (Science) ในสัปดาห์นี้

"เรายังพูดชัดๆ ไม่ได้ว่าลายกระเบื้องนี้มีความหมายอย่างไร" ปีเตอร์กล่าว, ลูเป็นนักเรียนปริญญาโทสาขาฟิสิกส์ที่มหาวิทยาลัยฮาร์เวิร์ด "อาจจะพิสูจน์ได้ว่าเป็นบทบาทสำคัญของคณิตศาสตร์ในศิลปะของโลกมุสลิมยุคกลาง หรือไม่ก็เป็นวิธีที่ช่างฝีมือใช้สร้างสรรค์งานศิลปะได้ง่ายขึ้น และเราก็คงประหลาดใจกันไปหมดเลยละหากพบว่ามันสอดคล้องกันจริงๆ"

"แต่อย่างน้อยที่สุด สิ่งนี้ก็แสดงให้เราเห็นถึงอารยธรรมอิสลามที่โลกตะวันตกไม่ค่อยยกย่อง แต่พวกเขากลับสร้างสรรค์วิทยาการรุดหน้าไปกว่าที่เราคิดมากมายนัก"

     งานรูปเรขาคณิตที่พบอยู่บนการเรียงกระเบื้องอย่างประณีตเป็นรูปแบบที่พิเศษเฉพาะของสถาปัตยกรรมอิสลามยุคกลางที่เห็นทั่วไปในตะวันออกกลางและเอเชียกลาง ก่อนหน้านี้นักประวัติศาสตร์ศิลปะคิดกันว่ารูปแบบง่ายๆ ก็ทำขึ้นมาด้วยเครื่องมือง่ายๆ เช่น ไม้บรรทัดหรือไม้วัดเส้นตรงและเข็มทิศ แต่ไม่เคยมีใครอธิบายได้ว่าทำไมศิลปินและสถาปนิกถึงสามารถสร้างสรรค์แพทเทิร์นของกระเบื้องที่หาที่ติไม่ได้ที่ปรากฏอยู่บนอาคารและสิ่งก่อสร้างมากมายของโลกมุสลิมสมัยกลางgs]jkouh

"ไม้บรรทัดกับเข็มทิศเส้นรอบวงทำให้งานศิลปะเกิดความสมมาตร (การมีสัดส่วนที่รับกัน มีด้านหรือเหลี่ยมตรงข้ามที่เหมือนกัน) ของแพทเทิร์นง่ายๆ ที่เราเห็นได้ทั่วไป" ปีเตอร์กล่าว "แต่การจะทำสมมาตรของกระเบื้องเป็นรูปเรขาคณิต 10 เหลี่ยมนี่มันต้องอาศัยเครื่องไม้เครื่องมือที่ทันสมัยกว่านี้เยอะเลยนะ, ผมว่า"

     การจะทำรูปแบบเหล่านี้ด้วยเครื่องมือง่ายๆ นั้นก็ทำได้อยู่หรอก แต่มันเหลือเชื่อถ้าหากจะทำรูปแบบนี้ด้วยเครื่องมือง่ายๆ บนอาคารใหญ่ๆ โดยที่รูปแบบไม่มีผิดเพี้ยนเลยอย่างที่เห็นอยู่บนอาคารยุคกลางของโลกมุสลิมที่เหลือมาให้เราชื่นชมอยู่ในทุกวันนี้

"คือผมว่าจะเรียงรูป 10 เหลี่ยมนับพันชิ้นด้วยไม้บรรทัดนี่เป็นงานที่ยุ่งยากมากเลยนะ" ปีเตอร์กล่าว "ผมว่าศิลปินเหล่านี้น่าจะใช้กระเบื้องแบบพิเศษ"

     ปีเตอร์ ลู และ พอล เจ. สไตน์ฮาร์ด ตั้งชื่อกระเบื้องชนิดนี้ว่า "กระเบื้องยีริฮ์" (girih tiles) เป็นกระเบื้องที่ประกอบด้วยเซ็ตของรูปเหลี่ยมต่างๆ 5 แบบ (10 เหลี่ยม, 5 เหลี่ยม, รูปเหลี่ยมขนมเปียกปูนหรือเพชร, หูกระต่าย, และ 6 เหลี่ยม) แต่ละแบบต่างก็มีแพทเทิร์นแตกต่างกันออกไป

     ปีเตอร์บอกว่า สำหรับศิลปินมุสลิมยุคกลางแล้ว พวกเขาน่าจะมีเครื่องมือที่สามารถสร้างสรรค์แพทเทิร์นศิลปะกระเบื้องแบบพิเศษที่ทำได้จำนวนมากๆ โดยปราศจากข้อผิดพลาดในการวางแต่ละชิ้นแต่ละแถวเลย!

     กระเบื้องยีริฮ์เหล่านี้สามารถพบเห็นได้ทั่วไปในสถาปัตยกรรมของโลกมุสลิมยุคกลาง เช่น มัสยิดเมืองอิสฟาอาน อิหร่าน, มัสยิดเบอร์ซาที่ตุรกี; มาดราซาหรือโรงเรียนสอนศาสนาที่แบกแดด อิรัก; อาคารทางศาสนาที่เมืองเฮรัต อัฟกานิสถาน และที่เมืองอักรา ประเทศอินเดีย (ทัชมาฮาล ซึ่งสร้างเมื่อ 350 ปีก่อนก็อยู่ที่เมืองอักรา)

     ปีเตอร์บอกว่า มีบ้างเหมือนกันที่แพทเทิร์นกระเบื้องยีริฮ์พบในอาคารมุสลิมสมัยกลางมีสองขนาดเป็นพิเศษในอาคารเดียวกัน ความก้าวหน้าทางเรขาคณิตและสถาปัตยกรรมดังกล่าวมีแพทเทิร์นที่ไม่จำกัดด้วยการสมมาตรของรูป 10 เหลี่ยมที่ไม่ซ้ำรูปแบบกัน - รู้จักกันในชื่อ กระเบื้อง quasicrystalline tiling ซึ่งโลกตะวันตกเพิ่งรู้จักกันเมื่อปี 1970 โดยผู้ที่ค้นพบคือ โรเจอร์ เพนโรส นักคณิตศาสตร์ชื่อดังของอังกฤษ และต่อมาก็ศึกษาเพิ่มเติมโดย พอล สไตน์ฮาร์ด และ โดฟ ลีไวน์ ในช่วง 30 ปีที่ผ่านมานี่เอง

     จากตัวอย่างของสถาปัตยกรรมในโลกยุคกลางที่ยังมีพบเห็นอยู่ ปีเตอร์บอกว่าเขาสามารถเปรียบเทียบกระเบื้องยีริฮ์ของเขาได้กับการเขียนลายเส้นเปอร์เซียสมัยศตวรรษที่ 15 ของยอดสถาปนิกผู้บันทึกเทคนิคนี้

"เราพบหลักฐานที่เด่นชัดมากว่าสถาปัตยกรรมตลอดโลกมุสลิมได้ใช้ศิลปะนี้มาก่อนหน้านี้ถึง 500 ปี" ปีเตอร์กล่าว "ซ้ำแล้ว ซ้ำเล่า, กระเบื้องยีริฮ์อธิบายตรรกะของดีไซน์ที่ซับซ้อนนี้"

ที่มา: Medieval Islamic architecture presages 20th century mathematics. Harvard University Gazette. 1 March 2007 issue.

http://www.news.harvard.edu/gazette/2007/03.01/99-tiles.html
 
     
  update : 2009-10-28 10:06:10 / จำนวนผู้ชม 3451 ครั้ง  
     
     
   
ข่าวที่เกี่ยวข้อง

แด่..อิหม่ามถนัด มัสเยาะ
ระบบไกล่เกลี่ยข้อพิพาทครอบครัวมรดกอิสลาม
มุอัลลัฟ(มุสลิมใหม่) คำที่ปรากฏในคัมภีร์อัลกุรอาน
สหกรณ์อิสลาม รูปแบบการออมเงินไร้ดอกเบี้ย
 
หนังสือแนะนำ
3 คนที่โลกรอคอย อิมามมะฮฺดีย์-ดัจญาล-นบีอีซา

ประวัติศาสตร์ท่านนบียูซุฟ

 
 
สำนักข่าวไทยมุสลิม : หน้าแรก | ข่าวไทยมุสลิม | ข่าวโลกมุสลิม | ข่าวประชาสัมพันธ์ | ไอเดียธุรกิจ | แนะนำมัสยิด | ข้อมูลอิสลาม | สลามทูเดย์ | ร้านอาหาร | กิจกรรม | Photo Gallery
หนังสือพิมพ์กัมปง : หนังสือพิมพ์กัมปงไทย | กังปงทัวร์ | กัมปงเกษตร | เรือนร่างเดียวกัน | พูดคุยในกัมปง | กัมปงโฟกัส | กัมปงโพส | กิจกรรม | ไอเดียธุรกิจ | ประวัตินบี
ข่าวทั่วไป : การเมือง | อาชญกรรม | ต่างประเทศ | เศรษฐกิจ | เทคโนโลยี | ฟุตบอล | บันเทิง | สุขภาพ