สปาฮาลาล มีด้วยหรือ?

ช่วงนี้ คำว่า ฮาลาล แทบจะแทรกซึมไปทุกวงการ เนื่องจากนโยบายของรัฐที่ต้องการจะส่งเสริมธุรกิจฮาลาลในประเทศ เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวจากประเทศมุสลิมทั่วโลกให้มาเที่ยวและมาลงทุน ก่อนที่เราจะเข้าใจคำว่า “สปาฮาลาล” อยากให้เรามาทำความเข้าใจคำว่า “ฮาลาล” กันสักนิดก่อน

ฮาลาล (Halal) มาจากคำภาษาอาหรับมีความหมายทั่วไปว่า อนุมัติ เมื่อนำมาใช้ในทางศาสนา จะมีความหมายาว่า สิ่งที่ศาสนาอนุมัติ เช่น อนุมัติให้กิน อนุมัติให้ดื่ม อนุมัติให้ทำ อนุมัติให้ใช้สอย เป็นต้น ฮาลาล เป็นคำที่มีความหมายตรงข้ามกับคำว่า “ฮารอม” ที่มีความหมายทั่วไปว่า ห้าม และเมื่อนำมาใช้ในทางศาสนาจะมีความหมายว่า สิ่งที่ศาสนาห้าม (สถาบันมาตรฐานฮาลาลแห่งประเทศไทย,2559)

ดังนั้นคำว่าฮาลาลไม่ได้จำกัดอยู่แค่เรื่องอาหารแต่เพียงเท่านั้น แต่ครอบคลุมไปทุกเรื่องของชีวิตตั้งแต่ตื่นนอนถึงเข้านอน ดังนั้น บริบทของสปาฮาลาลจึงมีหลายมุมมองที่เราต้องพิจารณา

สปาฮาลาล ไม่ใช่แค่ไม่ใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่เกี่ยวข้องกับหมูหรือสัตว์ที่ไม่เป็นที่อนุมัติในศาสนาอิสลาม
มาบริการลูกค้าสปาฮาลาล ไม่ใช่แค่ไม่ขายบริการทางเพศ

 

75a13c3

 

ทีนี้เรามาดูแนวทางของการให้บริการสปาฮาลาลว่าเป็นอย่างไร

  1. ศาสนาอิสลาม ห้ามการปะปนกันระหว่างชายหญิง ดังนั้นถ้าจะเปิดสปาฮาลาล จะต้องทำอย่างไรได้บ้าง ต้องแยกโซนให้บริการระหว่างลูกค้าผู้ชาย และลูกค้าผู้หญิงอย่างชัดเจน ตรงไหนเป็นส่วนบริการของผู้หญิง ต้องปกปิดมิดชิด ผู้ชายห้ามเข้าเด็ดขาด และต้องไม่สามารถมองเห็น หรือมองทะลุผ่านเข้าไปได้ ถ้าสถานบริการสปาของเรา มีเตียง มีสระน้ำ มีอ่างอาบน้ำ มีห้องอาบน้ำ ห้องซาวน่า ห้องขัดผิว ห้องนวด ต้องใช้แยกกันไปเลย ไม่ปะปนกัน ไม่อยู่ในสถานที่เดียวกันแล้วมาปะปนกันใช้
  2. พนักงานผู้ให้บริการต้องแยกกัน ชายนวดชาย หญิงนวดหญิงเท่านั้น ในหลักการของศาสนานั้น ผู้หญิงจะไปโดนตัวผู้ชาย หรือผู้ชายจะไปโดนตัวผู้หญิงนั้นไม่ได้เด็ดขาด (นอกจากจำเป็นจริงๆ เช่นการพบหมอ) ดังนั้นเมื่อพนักงานสปาผู้หญิงไม่สามารถให้บริการลูกค้าผู้ชายได้ พนักงานสปาผู้ชายไม่สามารถให้บริการลูกค้าผู้หญิง เรื่องขายบริการก็ไม่มีทางเกิดขึ้นอย่างแน่นอน
  3. ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในสปาต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่ฮาลาล ไม่เจือปนสิ่งที่ศาสนาอิสลามไม่อนุมัติ เช่นสารหรือผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวกับหมู หรือสัตว์ที่ไม่ได้เปล่งนามพระเจ้ามาเจือปน (ถ้ามีสิ่งไม่อนุมัติมาเจือปน ก็ถือว่าใช้ไม่ได้) และต้องไม่เป็นอันตรายต่อร่างกายด้วย
  4. เครื่องดื่ม หรืออาหารในสถานบริการสปาในสถานบริการสปาหลายๆแห่ง จะมีเมนูสุขภาพ เมนูอาหาร เครื่องดื่มเพื่อให้บริการลูกค้า ถ้าเราจะเปิดสปาฮาลาลแบบครบวงจรที่บริการอาหารเครื่องดื่ม ทางร้านก็ต้องทำครัวฮาลาล ครัวนั้นต้องจัดทำเฉพาะอาหารฮาลาล กระบวนการผลิตต้องสะอาด ไม่มีสิ่งที่ศาสนาไม่อนุญาตให้กิน หรือดื่ม มาเจือปน ไม่วางปะปน หรือใช้อุปกรณ์เดียวกันกับสิ่งต้องห้าม มาปะปนอยู่ในครัว หากจะสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคควรต้องขอการรับรองมาตรฐานฮาลาล
  5. การตกแต่งสถานบริการสปา ต้องไม่มีเจว็ด รูปเคารพ อยู่ในบริเวณสถานที่ ต้องไม่เปิดเพลงที่มีเครื่องดีด สี ตี เป่า เป็งองค์ประกอบ (เปิดดนตรีธรรมชาติ เสียงนกร้อง น้ำตก คลื่นทะเล ) สปาควรเตรียมสถานที่ประกอบศาสนกิจให้กับผู้มาใช้บริการ

 

udon-thani

 

เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับการบริการสปา

จากข้อมูลที่ได้มานั้น มุมมองของผู้ที่อยู่ในวงการนวดไทยและสปามานาน ต่างประเทศเช่นการ์ต้า
บาเรน ดูไบ  โอมาน ที่เปิดสปาจริงๆอย่างถูกกฏหมาย ไม่ได้หลอกไปขายแบบในข่าว ส่วนมากเขาจะเปิดสปาที่แยกส่วนบริการกันไปเลย ชายนวดชาย หญิงนวดหญิง เดินเข้าประตูกันคนละทาง ว่าง่ายๆ แม้จะเป็นสามีภรรยา เดินเข้าสปาไปแล้ว เจอกันอีกทีตอนออกจากร้านเลย ต้องไม่สามารถเห็นกันได้ว่าอีกฝ่ายทำอะไร เขาสามารถดำเนินการได้โดยง่ายเพราะวัฒนธรรมนั้นเอื้อต่อบ้านเขา

แต่สำหรับประเทศไทยนั้น การทำสปาฮาล้าลที่แท้จริง เรียกว่าทำได้ยากอยู่เหมือนกัน งบประมาณที่สูงขึ้นไปอีกในการสร้าง ถ้าสร้างสปาปุบ ต้องสร้าง 2 หลัง เพื่อให้ลกค้าผู้ชายและลูกค้าผู้หญิง ใช้แยกกัน

การจ้างพนักงาน เพราะ ชายนวดชาย หญิงนวดหญิง ครั้นจะหาหมอนวดชาย สัก 5-10 คน มานวดลูกค้าผู้ชาย หายากมาก บ้านเราไม่ค่อยมีพนักงานสปาเพศชายเท่าไหร่  พนักงานสปาผู้หญิง บางคนก็ไม่อยากนวดผู้หญิง เขาว่าให้ทิปน้อย อัตราการสมัครงาน-ลาออก ของหมอนวดหรือพนักงานสปานั้นสูงมาก ผู้จัดการต้องทำงานหนักกันเลยทีเดียวในการดูแลจัดการบริหารสปา

และถ้าหากต้องการเปิดสปาแบบครบวงจร เพื่อรองรับกลุ่มลูกค้ามุสลิม และสร้างรายได้อีกทาง นั้นก็คือการเปิดให้บริการด้านอาหาร เมื่อเปิดแล้วต้องขอรับรองมาตรฐานฮาลาลในเรื่องของอาหาร  เพื่อสร้างความมั่นใจให้ลูกค้าที่เข้ามาใช้บริการ

 

spa1

 

จากประสบการณ์ของผู้เขียน เมื่อปี พ.ศ.2558 ได้มีโอกาสร่วมงานกับ สถาบันฮาลาล มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ ในการจัดทำ (ร่าง) มาตรฐานสปาฮาลาล แต่อำนาจในรับรับรองมาตรฐานฮาลาลนั้นเป็นของคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย ตามกฎหมาย จึงทำให้มาตรฐานสปาฮาลาล ยังไม่มีการรับรองเกิดขึ้น ณ ปัจจุบัน

แต่ก็เป็นแนวคิดที่ดีในการจัดทำ (ร่าง) มาตรฐานสปาฮาลาล  อย่างน้อยสถานประกอบการที่ต้องการจะสร้างสปาฮาลาล จะได้ทำการศึกษาเพื่อเป็นแนวทางในการจอบโจทย์การให้บริการลูกค้ามุสลิมอย่างแท้จริง ดังนั้นการที่สถานประกอบการจะริเริ่ม ในเรื่องของสปาฮาลาล จำเป็นอย่างยิ่งต้องศึกษาและทำความเข้าใจวิถีของมุสลิมเสียก่อน เพื่อที่จะได้ถูกต้องครบถ้วนสมบูรณ์

 

หมายเหตุ 

การจัดทำสปาฮาลาลนั้นเป็นได้เพียงอุดมคติ เนื่องจากต้นทุนที่สูง และข้อจำกัดในเรื่องของศาสนาอีกมากมาย ที่สำคัญไปกว่านั้นกลุ่มนักท่องเที่ยวมุสลิมเองจำนวนไม่น้อยเมื่อมาเที่ยวเมืองไทยแล้ว มักร้องหาแต่เรื่องของผู้หญิงอย่างที่เป็นข่าว แต่ในความรู้สึกส่วนตัวของผู้เขียนนั้นอยากเห็น สปาฮาลาล เกิดขึ้นมาในประเทศไทยอย่างแท้จริง

 

ขอขอบคุณ : อ.มูฮัมมัดราชา ฟิรเดาซ์